در پنجمين نشست آسيب شناسي مطبوعات دفاع مقدس عنوان شد :

مغفول ماندن تجربيات دفاع مقدس در مطبوعات لزوم تبديل صفحات جبهه و جنگ مطبوعات به پدافند غيرعامل و...

پنجمين نشست آسيب شناسي مطبوعات دفاع مقدس برگزار شد.

به گزارش خبرنگار سرويس « فرهنگ و حماسه » خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) در اين نشست كه با حضور نويسندگان خبرنگاران محققان و پژوهشگران دفاع مقدس و به ياد شهداي اصحاب رسانه حادثه سقوط هواپيماي « سي 130 » در ساختمان شهيد كاظمي برگزار شد مهندس داود غياثي راد مدير جلسه ضمن گراميداشت ياد و خاطره شهدا حادثه سقوط هواپيماي (سي ـ 130 ) به كژتابي واژه ها و تاثيرات آن و برخي مصداق ها در اين زمينه اشاره كرد.

وي اظهار داشت : ماموريت مطبوعات اين است كه واژه هاي داراي كژتابي را در حوزه دفاع مقدس شناسايي كنند.

مهندس غياثي راد به نقش مطبوعات در تقويت روحيه مردم و مسائل جنگ رواني فريب دشمن واختفا و استتار كه از مسائل مهم پدافند غير عامل است و تا به حال خيلي كمتر مورد توجه قرار گرفته اشاره كرد و در مورد واژه هاي پدافند غيرعامل يا دفاع غيرعامل و دفاع غير نظامي كه مطبوعات دفاع مقدس مي توانند به آن بپردازند توضيحاتي ارائه كرد.

او تصريح كرد : اين واژه ها از واژه دفاع نظامي نشات مي گيرد كه شامل تمام مواردي است كه با سلاح و جنگ افزار در مقابل تهاجم دشمن انجام مي شود.

دفاع غيرعامل شامل كليه اقدامات پيشگيرانه است كه بدون جنگ افزار در مقابل دشمن انجام مي شود دفاع غيرنظامي با پدافند عامل و غيرعامل متفاوت است و شامل كليه اقدامات پيشگيرانه اي مي شود كه در مقابل هرگونه حادثه بحران و حوادث غيرمترقبه از قبيل سيل و زلزله و... انجام مي شود.

مهندس غياثي راد با تاكيد بر نقش مطبوعات در دفاع غيرنظامي و به خصوص حفظ روحيه مردم و اطلاع رساني به موقع به محدوديت هاي مطبوعات در اين زمينه اشاره كرد و افزود : يكي از ملزومات استفاده از مطبوعات به فرض اينكه در سبد كالاي خانواده مورد توجه باشد سواد خواندن و نوشتن است اما اين محدوديت را راديو وتلويزيون ندارد.

به هر ترتيب مطبوعات در ارسال اخبار به خصوص زماني كه دشمن جنگ رواني به راه مي اندازد در پدافند غيرعامل كه به دنبال فريب واستتار واختفا است نقش مهمي دارند.

وي در مورد دفاع غيرعامل و مسائل شهري توضيحاتي ارائه كرد و افزود : در رابطه با اين مقوله و به وسيله تصاويري آموزش هايي ارائه شده است .

مثلا اشاره شده است كه در ساخت و ساز شهرها چه نكاتي بايد رعايت شود و مردم در زمان صلح چه آموزش هايي را بايد فرا بگيرند تا در زمان جنگ تلفات به حداقل برسد.

به عنوان مثال در بحث بمباران اگر هشدارهاي لازم به مردم داده شود و مكان ها و سنگرهاي مناسبي وجود داشته باشد تلفات نيروي انساني به حداقل مي رسد و اين امر هدفي است كه دفاع غيرعامل براي مثال در جنگ شهرها دنبال مي كند.

به گفته وي در دوران جنگ به اين امر كمتر فكر مي كنند و يا فرصت فكر كردن به اين موضوع وجود ندارد.

در كشور ما نه تنها در دوران دفاع مقدس مسوولان دولت و مطبوعات به اين امر نپرداختند بلكه در زمان صلح كه وقت رسيدگي به اين موضوع است متاسفانه به آن توجهي نشده بود و مطبوعات دفاع مقدس بايد به اين مساله بپردازند.

وي به بحث پدافند غيرعامل كشور اشاره كرد و گفت : به دليل اهميت اين موضوع مجلس شوراي اسلامي در بند 1 از ماده 121 برنامه چهارم توسعه كشور دستگاه هاي اجرايي كشور را نسبت به رعايت اصول پدافند غيرعامل در طراحي و اجراي طرح هاي حياتي حساس و اعم از اينكه به مرحله اجرا درآمده اند يا در حال اجرا هستند موظف كرده است .

سردار غياثي راد يادآور شد : در جلسه هيات وزيران نيز در سال 84 به اين موضوع پرداخته شده و آيين نامه اجرايي آن توسط هيات دولت تصويب شده و معاون اول رئيس جمهور آن را ابلاغ كرده است .

در بند 2 اين آيين نامه تمام دستگاه هاي اجرايي موظف به پرداختن به پدافند غيرعامل شده اند و كميته دائمي پدافند غيرعامل كشور به عنوان عالي ترين مرجع سياستگذاري و تبيين كننده خط مشي كشور در موضوع پدافند غيرعامل مورد تصويب قرار گرفته است .

اعضاي اين كميته دولت جمهوري اسلامي ستاد كل نيروهاي مسلح سازمان مديريت و برنامه ريزي وزارت دفاع و شوراي عالي امنيت ملي هستند.

وي همچنين اظهار داشت : پرداختن به پدافند غيرعامل و تجربيات و اقدامات دفاعي دوران دفاع مقدس در مطبوعات دفاع مقدس مغفول مانده است .

وي به پدافند غيرعامل در گذشته اشاره كرد و گفت : شهرهاي آسياي ميانه و مصر 3000 سال قبل از ميلاد با تمهيداتي در برابر محاصره ارتش هاي سازمان يافته حفاظت مي شدند و ايرانيان هم چون همواره در معرض حملات بودند علاوه بر ساخت بناهاي مستحكم منازل بناهايي مثل حصار برج بارو ارگ كهن دژ خندق و دروازه را احداث مي كردند كه مي توان به عنوان تاريخچه پدافند غيرعامل در شهرها به آن استناد كرد.

اين امر آستانه مقاومت در برابر تهديدات بالقوه و بالفعل را بالا مي برده است .

سردار غياثي راد گفت : آستانه مقاومت از مسائلي است كه از گذشته از جمله در دفاع مقدس و جنگ سي و سه روزه لبنان مورد توجه بود اگر اين آستانه شكسته شود از لحاظ جنگ رواني مردم وحشت زده و مغلوب مي شوند.

وي با اشاره به تفاوت دفاع غيرنظامي و دفاع غيرعامل اصول پدافند غيرعامل را كه شامل استتار اختفا فريب تفرقه و پراكندگي مقاوم سازي استحكامات و اعلام خبر مي شود برشمرد و نقش و تاثير مطبوعات در پدافند غيرعامل كه اهدافشان در بعضي نكات مشترك است را برشمرد و افزود : در خصوص حفظ روحيه مطبوعات مي توانند سرمايه هاي ملي و جمعيت را جهت دهي كرده و آمادگي آنها را بالا ببرند.

افزايش آستانه مقاومت مردم اطلاع رساني مناسب و آموزش مردم مبارزه با جنگ رواني دشمن يادآوري آموزش و قلم فرسايي در خصوص اصول پدافند غيرعامل نقش مطبوعات در اين زمينه است كه كاملا مغفول مانده است به همين دليل موضوع نو است و بايد به آن پرداخته شود و از تجربيات 8 سال دفاع مقدس نيز بايد در دوران صلح استفاده كنيم .

وي به آسيب ها و محدوديت هاي موجود در مطبوعات از جمله ضرورت سواد نوع ديدگاه هاي حاكم بر مسوولان مطبوعات و نشريات و بحران هاي سياسي و اجتماعي و اقتصادي نيز اشاره كرد.

وي اظهار داشت : مساله ديگري كه جزو آسيب شناسي مطبوعات دفاع مقدس محسوب مي شود اين است كه بيشتر اخبار در سوم خرداد و 31 شهريور تا 7 مهر منتشر مي شود .

به عبارتي بمباران خبري مطبوعات در سوم خرداد و هفته دفاع مقدس است و در بقيه روزهاي سال به جز برخي نشريات توجه خاصي به دفاع مقدس و جنگ نمي كنند وبرخي پيام ها نيز براي مخاطب نامشخص است .

سردار غياثي راد نامشخص بودن مخاطبان را از آسيب هاي ديگر مطبوعات دفاع مقدس دانست و گفت : روي اين موضوع دو بحث مي توان كرد : يكي بحث نسل سوم و مخاطباني است كه جنگ را نديده اند و ديگري بحث مخاطباني است كه جنگ را ديده اند و با مطالب آن مشكل دارند واحساس مي كنند كه شايد مطالب تحريف شده باشد كه كژتابي واژگان روي اين امر بي تاثير نيست .

معاون تبليغات و روابط عمومي بنياد حفظ آثار و نشر ارزش هاي دفاع مقدس در ادامه در تعريف پدافند غيرعامل يا دفاع غيرعامل گفت : پدافند غيرعامل اقدامات احتياطي و پيشگيرانه است كه بدون استفاده از تسليحات موجب كاهش يا رفع اثرات عمليات خصمانه دشمن مي شود.

حسين زكريايي عضو شوراي مركزي مجمع خبرنگاران و نويسندگان مطبوعاتي دفاع مقدس نيز در اين نشست گفت : همه مباحثي كه تاكنون در اين نشست مطرح شد مقدمه اي براي شناخت پدافند غيرعامل بود و دوستان پدافند غيرعامل را از منظرهاي مختلف همچون پدافند غيرعامل بودن موانع طبيعي در كشور مانند رشته كوه هاي البرز و زاگرس بيان كردند اما آن چيزي كه موضوع بحث اين نشست است و بايد مورد بحث و بررسي قرار گيرد اين است كه ما بايد به مطبوعات به خصوص مطبوعات دفاع مقدس و صفحات جبهه و جنگ روزنامه ها به عنوان يكي از موارد پدافند غيرعامل نگاه كنيم .

وي ادامه داد : به عبارت ديگر بايد گفت چه بايد بكنيم و از چه مطالب و مقالات و يا چه روشي بايد استفاده كنيم كه مطبوعات يا صفحات جبهه و جنگ روزنامه ها به پدافند غيرعامل تبديل شوند.

به نظر بنده اين موضوع نياز به بستر وسيعي دارد و نمي شود در يك جلسه به آن پرداخت بلكه لازمه اش اين است كه دوستان و همكاران حاضر در جلسه با مطالعه و يا پيش زمينه اي قوي در جلسات بعدي به اين موضوع بپردازند.

زكريايي همچنين اظهار داشت : بحث پدافند غيرعامل موضوع كاملا فرهنگي است و بايد خود دولت و نهادهاي فرهنگي وابسته به دولت اين موضوع را پيگيري كنند.

دفاع غيرعامل شامل كليه اقدامات پيشگيرانه است كه بدون جنگ افزار در مقابل دشمن انجام مي شود دفاع غيرنظامي با پدافند عامل و غيرعامل متفاوت است و شامل كليه اقدامات پيشگيرانه اي مي شود كه در مقابل هرگونه حادثه بحران و حوادث غيرمترقبه از قبيل سيل زلزله و... انجام مي شود.

پرداختن به پدافند غيرعامل و تجربيات و اقدامات دفاعي دوران دفاع مقدس در مطبوعات دفاع مقدس مغفول مانده است

چه بايد بكنيم و از چه مطالب مقالات و يا چه روشي بايد استفاده كنيم كه مطبوعات يا صفحات جبهه و جنگ روزنامه ها به پدافند غيرعامل تبديل شوند.

http://www.isna.ir/Main/NewsView.aspx?ID=News-846107&Lang=P

یادداشت منتشره در روزنامه جمهوری اسلامی مورخه 4/10/1385 صفحه 10

كشف و معرفي رجال گمنام دفاع مقدس به عهده كيست؟

  علي رغم اهتمام عده زيادي از نويسندگان و راويان حوادث بي بديل دفاع مقدس به معرفي مستند شخصيت هاي موثر در سالهاي دفاع مقدس متاسفانه ديده شده نام عده اي از رجال و فرماندهان قدر و موثر در عمليات هاي مهم و ابتدايي جنگ از قلم افتاده و ناشناس مانده اند.

  اين مسئله كه با گذر زمان خود را نمايان مي كند و بيشتر در مناطق جنگي و در ميان نيروهاي بومي و سرزميني به چشم مي خورد. ظلمي است ناخواسته به دفاع مقدس چرا كه مظلوميت رزمندگان و نيروهاي بومي مناطق جنگي و سرزمين مورد هجوم حزب بعث در روزهاي ابتدايي جنگ كه بخاطر كمبود نيرو و امكانات سينه هاي خود را در مقابل گلوله هاي اهدايي غرب سپر مي كردند و در اوج گمنامي سرخونين به سينه خاك مي سپردند و بعنوان يكي از مقاطع مهم تاريخ دفاع 8 ساله به فراموشي سپرده مي شود حال آنكه مقاومت اين نيروها كه بدون هيچ فراخوان قبلي و سازماندهي صورت گرفته است در طول تاريخ نظير ندارد و مي تواند يكي از افتخارات ملت پرشور و مقاوم ايران تلقي گردد.

  ناگفته نماند كه شايد اين مهم به علت مشغله زياد فرماندهان جنگ در دوران جنگ و بعد از آن باشد كه فرصتي نيافتند تا به معرفي شخصيت هاي موثر ابتدايي جنگ بپردازند و آنها را از گمنامي و غربت درآورده و به ملت ايران و جوانان تشنه معرفت معرفي نمايند.

  لذا جا دارد اين بزرگواران بخصوص عزيزاني كه خود در روزهاي ابتدايي جنگ در آن مناطق حضور داشته و شاهد مقاومت رزمندگان بودند هرچه سريعتر در خاطرات خود تورق نموده و آن مردان گمنامي كه مي توانند براي نسل امروز الگو باشند را معرفي نمايند.

  اگر چه با گذشت بيش از هجده سال از پايان جنگ پرداختن به اين موضوعات بسيار به تاخير افتاده است اما بازهم فرصت ياري مي دهد به شرط آنكه مسئولين و متوليان حفظ آثار و نشر ارزشهاي دفاع مقدس با تمام امكانات به استخراج و جمع آوري اين آثار بپردازند. تا خداي ناكرده خاطرات اين بزرگواران در بطن خاك مدفون نگردد.

  بعنوان مثال چندي پيش نام دانشجوي شهيد « حسين بهرامي » بعنوان يكي از مدافعين و فرماندهان روزهاي ابتدايي جنگ با خصوصيات ويژه اي مطرح گرديد اما با گذشت چند سال هنوز كاري در خور شان اين عزيز صورت نگرفته است .

  اخيرا نيز مطلبي از طرف يكي از دوستان به دستمان رسيد كه در آن شهيد بزرگوار مهندس محمدرضا پوركيان يكي از شخصيت هاي تاثيرگذار و نامي در مقابله با محاصره سوسنگرد معرفي شده بود كه متاسفانه تاكنون نام اين شهيد بعنوان فرمانده سپاه سوسنگرد و يكي از مهمترين اركان آن منطقه كمتر در جرايد و كتب مربوط به تاريخ دفاع مقدس به چشم آمده است .

  در ميان اين مطالب نامه امير دريابان شمخاني فرمانده وقت سپاه خوزستان به يكي از متوليان امر حفظ آثار و نشر ارزشهاي دفاع مقدس نظر مرا به خود جلب كرد. ايشان در اين نامه كه آذرماه گذشته قلمي شده است اعلام گرديده كه پاسدار شهيد محمد رضا پوركيان نخستين فرمانده شهيد سپاه پاسداران انقلاب اسلامي در جنگ تحميلي محسوب مي گردد. و اين در صورتي است كه انتظار مي رفت امير شمخاني اين موضوع بسيار مهم را زودتر به پژوهشگران دفاع مقدس معرفي مي كرد تا هرچه زودتر خاطرات رشادت ها و شجاعت هاي اين مرد نامي استخراج و در اختيار جوانان امروز نسل دوم و سوم انقلاب قرار مي گرفت .

  با همه اين اوصاف و آنچه كه گفته شد باز هم ديرنيست لذا جا دارد مسئولين امر بخصوص پژوهشگران و محققان و همچنين رجال شناسان دفاع مقدس در صدد برآيند و سيره عملي اين شهيد نامي را مكتوب نمايند.اما در اين ميان شايد اين سوال هم مطرح گردد كه معرفي و كشف رجال و فرماندهان گمنام دفاع مقدس به عهده چه كساني است.

حسين زكريائي عزيزي

یادداشت منتشره در روزنامه جمهوری اسلامی مورخه 21/9/1385 صفحه 12

الزامات موفقيت پژوهشكده دفاع مقدس

  يكي از مباحث و موضوعاتي كه با روي كار آمدن سردار باقرزاده در مقام عالي رياست بنياد حفظ آثار و نشر ارزشهاي دفاع مقدس مطرح گرديد موضوع پژوهشكده دفاع مقدس بود كه به حمدلله تاكنون قدم هايي نيز در اين راستا برداشته شده است .

در اين ميان آنچه مهم به نظر مي آيد و مسئولين محترم نيز بايد اين موضوع را جزو مهمترين دغدغه هاي خود قرار دهند اين است كه پايه اين مركز همانگونه كه از نامش پيداست بايد يك مركز پژوهشي باشد و از نيروهاي كارآمد علمي و متخصص و به يك نوعي محقق و پژوهشگر در زمينه تاريخ نگاري جنگ و دفاع مقدس براي استخوان بندي و چارچوب آن استفاده گردد.

اگر از حضور فرماندهان بخصوص اميران ارتش و فرماندهان سپاه كه هم گرد جنگ بر روي آنها نشسته و هم سير تحول علمي مديريت در جنگ را سپري كرده اند نيز استفاده شود مفيد و موثر خواهد بود ولي نبايد دستخوش سفارشات بالادستي ها قرار گيرد چرا كه همين موضوع مي تواند آفت بزرگي باشد و آسيب هاي زيادي به اين موضوع مهم وارد نمايد به گونه اي كه شايد آيندگان به ديده حقارت به ما و نسل ما نگاه نمايند.

   غرض اينكه آنچه اين مركز را مفيد و كارا مي كند و در روند صعود و تكامل مي اندازد رعايت تلفيقي مناسب از دو عنصر مذكور مي باشد. يعني پژوهشكده هم بايد از عناصر متبحر در حوزه پژوهش تاليف تاريخ و... بهره بگيرد و هم اينكه از عناصري كه عملا ميدانهاي رزم و جنگ را درك و تجربه كرده اند استفاده مناسب و مفيد نمايد.

حسین زکریائی عزیزی